Pagat kundrejt çmimeve, presionet ekonomike që qëndrojnë pas protestave në Evropë

19-10-2026

Kostoja e jetesës, pagat e ulëta dhe kriza e strehimit kanë nxitur protesta në disa vende europiane.

Mijëra qytetarë kanë dalë në rrugët e qyteteve europiane gjatë fundjavës për të protestuar kundër rritjes së kostos së jetesës, çmimeve të papërballueshme të banesave, pagave të ulëta dhe presionit në rritje mbi shërbimet publike. Demonstratat janë zhvilluar në disa vende, përfshirë Francën, Belgjikën, Portugalinë dhe Italinë, duke nxjerrë në pah pakënaqësitë ekonomike dhe vështirësitë me të cilat përballen familjet.

Megjithëse kërkesat e protestuesve ndryshojnë nga një vend në tjetrin, shqetësimet kryesore lidhen me fuqinë blerëse, rritjen e qirave dhe kredive për banesa, nivelin e pagave dhe cilësinë e shërbimeve publike. Në disa qytete, demonstratat janë shoqëruar me përplasje me policinë, dëmtime të pronës publike dhe private, si dhe arrestime.

Franca, qindra mijëra protestues dhe dëme prej qindra milionë eurosh

Në Francë, qindra mijëra njerëz morën pjesë në demonstrata kundër kostos së lartë të jetesës dhe problemeve me shërbimet publike. Në protesta u përfshinë studentë dhe grupe të tjera qytetarësh, të cilët kërkuan përmirësimin e kushteve ekonomike dhe sociale.

Megjithëse një pjesë e madhe e protestuesve marshuan në mënyrë paqësore, disa tubime u shoqëruan me grabitje, vandalizëm dhe trazira në qytetet kryesore franceze. Presidenti francez, Emmanuel Macron, paralajmëroi se do të mbahen përgjegjës personat që, sipas tij, “kërkuan të rrëzonin Republikën”.

Sipas raportimeve, rreth 1.500 dyqane dhe subjekte tregtare u dëmtuan gjatë trazirave. Alexandre Bompard, president i Federatës së Shitjes me Pakicë dhe Tregtisë, deklaroi për televizionin LCI se dëmet e shkaktuara bizneseve pritet të arrijnë në disa qindra milionë euro, megjithëse është ende herët për të përcaktuar një shifër të saktë.

Incidentet përfshinë edhe dëmtime të institucioneve publike dhe objekteve të rëndësishme. Bashkia e qytetit të Limogesit u përfshi nga flakët, ashtu si edhe zyra turistike në sheshin Bellecour në Lion. Persona të përfshirë në trazira hynë me forcë në bashkitë e Marsejës, Lilës dhe Anzherit, ndërsa në Bordo u bastis rezidenca e prefektit.

Kryetari i Bashkisë së Limogesit, Guillaume Guérin, dënoi aktet e dhunës, duke theksuar se e drejta për të protestuar nuk mund të përdoret si justifikim për shkatërrimin e pronës publike.

“Protesta është një e drejtë dhe zemërimi meriton të dëgjohet. Megjithatë, asnjë mosmarrëveshje apo pakënaqësi nuk mund ta justifikojë shkatërrimin e pronës publike”, deklaroi Guérin, duke e cilësuar dhunën si të papranueshme.

Belgjika, përplasje me policinë dhe protesta për kostot e arsimit

Edhe Belgjika është përfshirë nga protesta kundër rritjes së kostos së jetesës. Në Bruksel dhe Liezh, demonstratat u shoqëruan me përplasje ndërmjet protestuesve dhe forcave të policisë.

Pakënaqësitë ekonomike janë shfaqur edhe në sektorin e arsimit. Gjatë javëve të fundit, nxënës të shkollave të mesme kanë protestuar kundër rritjes së kostove të arsimit, duke shprehur shqetësime të ngjashme me ato të studentëve në Francë.

Në Francë, studentët kanë ngritur gjithashtu shqetësime për kushtet në shkolla dhe mungesën e mësuesve, duke e zgjeruar fokusin e demonstratave përtej çmimeve dhe pagave.

Ministri i Brendshëm belg, Bernard Quintin, dënoi incidentet e dhunshme gjatë protestave. Në një deklaratë të bërë të shtunën, ai theksoi se situata nuk mund të konsiderohej më thjesht një demonstratë.

Sipas tij, ajo që po ndodhte përbënte “dhunë të pastër dhe të mirëfilltë”, duke mbajtur një qëndrim të ngjashëm me atë të përfaqësuesve politikë francezë që dënuan shkatërrimin e pronës publike dhe private.

Portugalia, kërkesa për paga më të larta dhe strehim të përballueshëm

Në Portugali, protestat janë përqendruar kryesisht te vështirësitë ekonomike të familjeve, veçanërisht te rritja e kostove të strehimit dhe shpenzimeve të përditshme.

Sindikatat dhe organizatat që mbrojnë të drejtën për strehim kanë kërkuar rritje të pagave, pensione më të mira, përmirësimin e cilësisë së shërbimeve publike dhe ndërmarrjen e masave për ta bërë strehimin më të përballueshëm.

Organizatorët e demonstratave kanë theksuar se rritja e qirave dhe kostove të kredive hipotekare po rëndon gjithnjë e më shumë buxhetet familjare. Krahas këtyre shpenzimeve, edhe çmimet e mallrave dhe shërbimeve të përditshme po ushtrojnë presion mbi të ardhurat e qytetarëve.

Kërkesat e protestuesve lidhen me nevojën për përmirësimin e fuqisë blerëse dhe krijimin e kushteve më të favorshme për përballimin e shpenzimeve bazë.

Italia, protesta për çmimet dhe kushtet ekonomike, të lënduar dhe të ndaluar

Protesta kundër kushteve ekonomike dhe rritjes së çmimeve janë zhvilluar edhe në Itali, ku qytetarët kanë shprehur pakënaqësi për vështirësitë në përballimin e kostos së jetesës.

Demonstratat në disa qytete italiane janë shoqëruar me incidente dhe përplasje. Në Milano, Torino dhe Bolonja janë raportuar persona të lënduar gjatë trazirave.

Në Milano, dhjetëra persona janë ndaluar pas përplasjeve të regjistruara gjatë protestave.

Zhvillimet në Itali pasqyrojnë shqetësime të ngjashme me ato të shprehura në vendet e tjera europiane, ku rritja e çmimeve dhe presioni mbi të ardhurat familjare janë kthyer në çështje kryesore të pakënaqësisë qytetare.

Kostoja e jetesës dhe pagat, shqetësimet e përbashkëta në Europë

Megjithëse protestat në Francë, Belgjikë, Portugali dhe Itali kanë pasur karakteristika të ndryshme, ato janë nxitur nga shqetësime të përbashkëta ekonomike dhe sociale.

Rritja e kostos së jetesës, çmimet e larta të banesave, pagat e pamjaftueshme dhe vështirësitë në shërbimet publike kanë shtuar presionin mbi buxhetet familjare, duke nxitur qytetarët të kërkojnë ndryshime.

Në disa vende, demonstratat janë përqendruar te përmirësimi i pagave dhe pensioneve, ndërsa në të tjera janë zgjeruar edhe te kushtet e arsimit, mungesa e mësuesve dhe cilësia e shërbimeve publike.

Ndërkohë, incidentet e dhunshme kanë sjellë reagime nga autoritetet, të cilat kanë theksuar se e drejta për të protestuar duhet të ushtrohet pa dëmtuar pronën publike dhe private.

Protestat e fundjavës tregojnë se përballueshmëria e jetesës dhe raporti ndërmjet pagave dhe çmimeve mbeten ndër shqetësimet kryesore ekonomike për qytetarët në disa vende europiane.

Burimi: Ekofin.al